Gezondheid

Gezondheid

• Introductie
• Medische Vragen
• Vraag & Antwoord
• Sauna Weetjes

Medische vragen

Is een saunabezoek niet ongezond voor de luchtwegen?

Wie voor het eerst een hete saunacabine binnenkomt, schrikt onwillekeurig van de hitte die je als het ware de adem afsnijdt. Hoger dan de tweede bank komt de beginneling dan ook meestal niet. En dat is ook goed, want sauna moet je leren. Het lichaam moet wennen aan de hoge temperatuur en aan de daarop volgende afkoeling. Een vraag die beginnelingen altijd stellen is: kan mijn lichaam dat nou allemaal wel verdragen? Is het niet slecht voor mijn hart of voor mijn longen? En is het niet ongezond voor mijn luchtwegen? Wij willen in het kort stilstaan bij de invloed van sauna op de luchtwegen.

Verbetering ademhalingswaarden
In tegenstelling tot wat mensen die de sauna niet kennen menen, haalt men door gebruik van de sauna juist dieper (en dus beter) adem. Bij onderzoek door longartsen kon herhaaldelijk een verbetering van ademhalingswaarden worden vastgesteld. Dit leidt ertoe dat ook astmatisch aangelegde mensen baat hebben bij de sauna. Het is nog nooit gebleken dat de plotselinge temperatuurswisseling nadelig werkt op het slijmvlies van de luchtwegen, mits men zich in de sauna aan de regels houdt en opwarmen en afkoelen in goede regelmaat en dosering toepast. Doe je de sauna goed, dan kun je opgelucht ademhalen. En aan die hitte is men snel gewend. Bij regelmatig bezoek vind je het zelfs op de bovenste bank prettig.

Effecten op de luchtwegen

• Betere doorbloeding
• Meer afgifte van slijm door betere doorbloeding
• Astma-aanvallen kunnen minder krachtig en vaak voorkomen
• De ademhaling wordt gestimuleerd

Sauna goed voor astmapatiënten en Chronische bronchitis?

Al benauwd genoeg!
Sauna is niks voor mij. Ik heb namelijk astma, en dan heb ik het van tijd tot tijd al benauwd genoeg. Je dacht toch zeker niet dat ik de benauwdheid ging opzoeken in zo'n heet zweethok?..... Deze reactie wordt veel gehoord, maar is niet terecht. Integendeel. Mensen die last hebben van astma (of chronische bronchitis) kunnen gerust naar de sauna gaan. Het is zelfs heel goed. We zullen proberen dat hier uit te leggen.

Aantal aanvallen neemt af!
Astma wordt vaak veroorzaakt door allergie en berust op kramptoestanden van spiervezeltjes in de wand van de kleine luchtpijpvertakkingen. Tussen de aanvallen door heeft een astmapatiënt vrijwel geen klachten en voelt zich dan ook geen patiënt. Onder invloed van de droge warmte in de saunacabine gaan de spieren zich ontspannen. Dus ook de hele kleine spiertjes, en dat is precies wat een astmapatiënt nodig heeft om geen aanval te krijgen. Zowel in binnen- als in buitenland is veel onderzoek gedaan naar de werking van de sauna op astma. Door regelmatig saunabezoek neemt het aantal aanvallen af en ademhalingsmoeilijkheden worden minder. Dit komt ook omdat het zenuwstelsel in de sauna zo gunstig wordt beïnvloed. En ook komt er in de sauna meer cortisol in het bloed. Deze stof, die afgescheiden wordt door de bijnierschors geeft een verlaging van reactie's, dus ook van de reactie's die een astma-aanval veroorzaken.

Preventie verkoudheid
En wat dacht je van de preventie van de sauna tegen verkoudheid? Voor astmapatiënten altijd een bron van problemen. Wie regelmatig naar de sauna gaat heeft van verkoudheid nauwelijks meer last. Zelfs bij griepepidemieën komen trouwe saunabezoekers er altijd goed af. De wisseling van hoge en lage temperaturen bouwt in het lichaam een natuurlijke weerstand op tegen die vervelende verkoudheden. Onderzoeken en medisch researchwerk hebben aangetoond dat sauna bij astmapatiënten een sterk positieve invloed heeft op de meetbare luchtverplaatsing in de longen. De vitale capaciteit neemt toe, zoals dat met een mooi woord heet. Astma-lijders die vaak met een wat opgeblazen long te kampen hebben en ook erg vatbaar zijn voor infecties van hun luchtwegen hebben zeer veel baat bij de sauna, waar ze gehard worden en hun weerstandsvermogen verhoogd wordt.

Chronische bronchitis
En wat geldt voor astmapatiënten geldt ook voor mensen die last hebben van chronische bronchitis. De praktijk heeft bewezen dat regelmatig saunabezoek zeer verlichtend werkt.

Probeer het zelf
Sauna niet geschikt voor mensen met astma en chronische bronchitus? Vergeet het maar. En probeer het maar. Je zult ervaren dat het juist een heerlijke opluchting is!

Sauna & last van migraine?

Je kunt rustig met migraine naar de sauna gaan. Al blijkt wel dat door sommigen de sauna niet altijd als plezierig wordt ervaren en dat juist daar een aanval komt opzetten. De meesten hebben vooral baat bij sauna. Probeer je zuiver aan de saunaregels te houden en neem minimaal een half uur rust tussen de sauna- rondjes door en ook voordat je je kleren aantrekt.

Wat doet de sauna met mijn bloeddruk?

Je bloeddruk is niet altijd constant. Hij stijgt als je je opwindt of zenuwachtig maakt of wanneer je eet. Hij daalt als je slaapt of als je rustig en ontspannen bent. Maar wat gebeurt er met je bloeddruk in de sauna? Door de hoge temperatuur in de saunacabine worden de bloedvaten wijder, met name de bloedvaatjes in de huid. Het bloed heeft dus niet alleen minder weerstand in de bloedvaten maar ook een veel groter stroomgebied. Het gevolg hiervan is dat de bloeddruk daalt. Hoe hoger die bloeddruk is hoe meer hij zal dalen.
Bij het afkoelen gebeurt het tegenovergestelde. De bloedvaatjes worden weer nauwer of sluiten zich. Het bloed heeft weer een kleiner stroomgebied en een grotere weerstand. Met als gevolg dat de bloeddruk stijgt. Bij mensen met lage bloeddruk meer dan bij mensen met een normale bloeddruk. Waarmee we maar willen zeggen dat sauna een regulerende invloed heeft op je bloeddruk.

Effecten op hart en bloedvaten

• Training van de vaatspieren
• Verbetering van de doorbloeding
• Bloeddruk zakt doordat de vaten zich openen

Sauna & Hoge en/of Lage bloeddruk?

Tijdens de saunaronde is de bloeddruk van de mens in beweging. Tijdens de opwarmfase zal de bloeddruk enigszins de neiging hebben te gaan dalen.
Door o.a verwijding van de bloedvaten. Tijdens de afkoelfase zullen deze vaten zich gaan vernauwen en zal de bloeddruk wat toenemen. In zijn algemeenheid kan de sauna bijdragen in een bloeddruk normalisatie maar mag absoluut niet gezien worden als medicatie! Wees bij een hoge bloeddruk voorzichtig tijdens de afkoeling (ook bij hartproblematiek). Onderneem de afkoeling rustig.
Eventueel wat langer met lauw water dan een sprong in het dompelbad. Bij een verlaagde bloeddruk moet u oppassen tijdens de opwarmfase, daar de bloeddruk mogelijk nog wat meer zakt. Dit merk je waarschijnlijk bij het verlaten van de warmte. Duizeligheid en vlekjes zien tot zelfs even van de wereld zijn kan het gevolg zijn. Ga voor het verlaten van de warmte altijd even een paar minuten met de benen naar beneden zitten op de onderste bank voordat je de warmte verlaat. Overdrijf de tijdsduur in de warmte niet en beperk een whirlpool tot maximaal 5 minuten. Indien er sprake is van duizeligheid, koel wat eerder maar wel rustig, met water af inclusief je hoofd.

Kan reuma en een saunabezoek samen?

Is sauna goed of slecht voor reumapatiënten? Dat is een eenvoudige vraag, maar het antwoord is wat minder simpel. Dat komt omdat reuma moet worden onderscheiden in drie verschillende groepen van ziekten/klachten. Je hebt de gewrichtsontstekingsziekten, waarvan de belangrijkste is de reumatoïde artritis (chronische reuma). Er is een categorie degeneratieve gewrichtsafwijkingen (artrose) en je hebt de zgn. "weke-delen-reuma" (dat zijn klachten van het bewegingsapparaat zonder duidelijke gewrichtsafwijkingen, maar soms afwijkingen aan pezen, spieraanhecht- ingen en slijmbeurzen). Het meest bekend in deze categorie zijn de nek-schouder- klachten, tennis-elleboog, lage rugpijn en fibromyalgie. De klachten en het ziekte- verloop, alsmede de medische behandeling, verschilt sterk in deze verschillende categorieën. Wat voor de ene patiënt heilzaam kan zijn, werkt voor de ander averechts. En dat geldt ook voor het spel van warm en koud in de sauna.

Zowel gunstige als ongustige effecten
Hoewel er weinig literatuur te vinden is in de wetenschappelijke medische literatuur van de laatste tien jaar over het onderwerp "Reuma en sauna" kan in zijn algemeenheid wel gesteld worden dat voor de chronische ontstekings-ziekten (reumatoïde artritis) de sauna een pijnstillend effect kan hebben. Ook bij artrose-patiënten zijn gunstige effecten van sauna op stijfheidsklachten bekend. Bij patiënten met "weke-delen-reuma" zijn zowel gunstige als ongunstige effecten bekend. Vooral de toename van pijnklachten een dag na de sauna komt voor. Een remedie voor deze categorie zou zijn na de sauna juist goed af te koelen, terwijl voor andere categorieën te grote koudeprikkel moet worden vermeden.

Nog veel onderzoek moet worden gedaan
Je merkt wel: de vraag of sauna goed of slecht is voor reuma- patiënten is makkelijker gesteld dan beantwoord. Er zal nog veel onderzoek naar moeten worden gedaan. Op het internationale saunacongres in Japan maakte dr. Milos Matej van het Balneologisch onderzoeksinstituut in Bratislava gunstige resultaten bekend van de invloed van sauna bij reuma patienten, en met name bij lijders aan het syndroom van Bechterev. Mensen met reumaklachten doen er in alle gevallen goed aan hun saunabezoek zo in de richten dat zij zich er prettig bij voelen. Overigens: het is verstandig vooraf met de behandelend arts over je saunabezoek te spreken.

Diabetes en Sauna?

Ook een diabeticus (suikerpatiënt) hoeft de sauna niet te mijden. Velen denken dat een saunabad erg veel energie vraagt en verbinden daar de conclusie aan dat het een te grote inspanning is voor diabetici. Die veronderstelling is niet juist. Sauna vergt nl. niet veel energie. Het lichaam wordt weliswaar warm, maar die warmte komt van buiten en niet van binnenuit. Ook afkoelen en rusten vraagt geen energie.

Regelmaat gewenst
Zoals bekend komt diabetes voort uit een storing in de stofwisseling. De alvleesklier produceert te weinig insuline, welke nodig is voor het verteren en verbranden van het voedsel. Erg veel drinken, erg veel plassen, veel eten en toch vermageren zijn enkele symptomen dat het met de alvleeskier niet in orde is. Dankzij de medische wetenschap kunnen diabetici normaal functioneren. Zij moeten zich wel aan een aantal regels houden: ze moeten regelmatig leven en op vaste tijden eten en zorgen dat de hoeveelheid insuline in hun lichaam op peil blijft. In een aantal gevallen zijn medicijnen of dagelijkse injecties nodig.

Kansvermindering op aderverkalking
Vervelend is ook dat diabetici een verhoogde kans op aderverkalking hebben. En daar stippen we nu een punt aan, waarom de sauna juist zo uitermate geschikt is voor diabetici. Door regelmatig naar de sauna te gaan blijven (of worden) de bloedvaten en aders soepeler, wordt iemands conditie beter en vermindert de kans op aderverkalking aanzienlijk. Noem dat maar slecht!

Duizeligheid
En als het nu een enkele keer toch voorkomt dat een diabeticus tijdens een saunabad wat duizelig wordt? Geen paniek. Het heeft met het voorgaande nauwelijks iets te maken. Het is een verschijnsel dat heel zelden, ook wel bij niet-diabetici, voorkomt. Even rustig aan en een suikerklontje of een biskwietje in de mond en het leed is zo weer geleden.

Sauna geen wondermiddel
Helaas, sauna is geen wondermiddel waardoor je kunt genezen van je suikerziekte. Maar het is ook absoluut niet zo dat je jezelf de gezonde weldaad ervan zou moeten ontzeggen. Integendeel. Geniet er maar van!

Aids en sauna ?

Het spreekt voor zich dat je het virus niet kunt oplopen in de sauna. Het zal iedereen inmiddels voldoende bekend zijn dat het aidsvirus alleen van de ene persoon op de andere kan worden overgedragen door middel van intiem sexueel contact met hiv-geïnfecteerden personen en door direct bloedcontact. Er zijn in Nederland wel specifieke sauna's (zoals homo-sauna's en erotische sauna's) waar eventuele lichamelijke contacten zijn toegestaan. Dan is het zeker aan te raden om de nodige voorzorgmaatregelen te treffen.

Een persoonlijke reactie van Fred: "Ik ga al jarenlang bijna wekelijks naar de sauna; zowel ’s winters als het vriest, als ’s zomers als het boven de dertig graden is. De sauna doet me erg goed. Het ontspant me en ik heb het idee dat ik hierdoor – ondanks mijn hiv – minder vaak verkouden ben. Wat mij betreft een aanrader voor mensen met hiv."